Preek Maurits van Hoogevest 10-12-2019

image00001.jpeg

Preek:

God schiep een samenwerkende mens en onze wereld. In 7 dagen. Het begon goed: Een van de eerste samenwerkingen tussen Adam en Eva verliep vrij desastreus zoals u weet. Misschien komt daar wel het gezegde “een appeltje voor de dorst” vandaan? Later ging het een hele tijd beter met dat samenwerken, en op dit moment hebben we een kleine terugval.

In de ontwikkeling van de mens, vanaf miljoenen jaren geleden, hebben we samengewerkt. Zoals onze verre neven de bonobo’s en chimpansees dat nog steeds doen. We zijn in de evolutie gebakken tot samenwerkers. Alleen samen komen we verder.

Andere diersoorten ontwikkelen zich als individu en verwerven in de loop van één leven alle volmaaktheid die ze naar hun aard kunnen bereiken.

Simpel gezegd; je wordt geboren, je maakt een vuistbijl van een steen, je loopt wat rond, en je gaat dood. Alle generaties na jou doen precies hetzelfde.

Bij de mens is dat anders geworden. Wij ontwikkelen niet alleen individueel maar ook als soort zelf. Wij bouwen in elke generatie voort op eerdere generaties.

Dat vertaal ik even als; Door samenwerking en zelflerend vermogen begint een volgende generatie bij de mens met een hele gereedschapskist vol vuistbijlen en hebben ze tijd en ruimte voor eigen ontwikkelingen.

Dus: Samenwerken was het woord voor vooruitgang en de ontwikkeling van welvaart bij apen. Waarom gaan wij mensen, die over dezelfde eigenschappen beschikken en op basis van dezelfde principes onze vooruitgang vinden, dan nu collectief een andere kant op?

Als lemmingen rennen we in de armen van het individualisme, wat dus, zou je kunnen zeggen, het tegenovergestelde van vooruitgang brengt? Zijn we in de komende eeuwen daarmee onderweg naar het einde van onze cultuur? Het zou niet de eerste cultuur zijn die sneuvelt. Is God boos op ons? Luisteren we niet meer naar zijn woorden, of snappen we in onze tijd niet meer wat hij bedoelt? Voldoet de oude vertaling van de bijbel niet meer aan deze tijd en onze beleving van het leven?

Ik ben positief. Ik zie ook dat het eigenlijk heel goed gaat in grote lijnen. Er is nog nooit zoveel welvaart geweest, levensverwachting stijgt overal ter wereld nog door, gezondheid neemt toe. Het wordt alleen heel snel warmer en we met zoveel. Ook daar zit een stijgende lijn in, de bevolkingstoename. En dat hou je niet vol zou je zeggen. Als je dan toch wilt overleven dan weet je. Dan moet het roer om. Dan is het tijd om de tijd te veranderen.

En de tijd veranderd. Snel, heel snel. Daarin zomaar meegaan kan ook gevaarlijk zijn, wat goed is om te benoemen en om bewust van te zijn. We zijn als mensheid misschien soms geneigd om bij loslaten weinig te kijken naar wat wel nog wel past. Waar de waarde inzit. Een mooie parallel met het boek de bijbel en het boek Rebible. Hoe vertalen we de waarden van toen naar waarden voor morgen? Hoe nemen we die waarden in tijden van verandering met ons mee zodat we niet het kind met het badwater wegspoelen. Misschien ontstaat hier een nieuw werkwoord: Rebiblen.

We zien dat veel ouderen, of mensen die op weg zijn ouderen te worden, steeds meer moeite hebben om aansluiting met verandering te vinden. Dat is logisch, dat wordt lastiger als je ouder wordt. Aan de andere kant hebben jongeren steeds meer ongeduld met ouderen die niet aansluiten op hun denken en zijn. 2 wereldbeelden, gespleten door de tijd van generatie. Ook niks nieuws onder de zon. Het besef biedt echter wel een mooie kans. Hoe kunnen generaties samen de tijd veranderen? Een brug bouwen tussen tijden om de waarden en dat wat nog wel past mee over te brengen. Door dat samen te doen wordt het misschien ook makkelijker voor de oudere generatie om te zien dat het goed is, zodat loslaten makkelijker wordt. Stel je voor; dan komt iedereen mee in de tijd.

Ik lees voor Rebible, een moderne vertaling van Johannes 21 1- 14.

Maar hoe dan?  – Hoe gaan wij dat doen in onze mooi stad Amersfoort? Weet je wat ik denk?

Denkend aan Amersfoort

Zie ik mooie gebouwen

Vol leven en mensen

In een bloeiende stad

 

Voor wonen en werken

Waar geliefd en geleefd

Wat zou je nog wensen

Wie leidt ons dat pad

 

Grote vragen beantwoord

Circulair, Energie

Geen files, vol zuurstof

Biodivers en bestendig

 

De weg daarnaartoe

Met pieken en dalen

Onderweg naar dit beeld

Wij samen, behendig

 

Op kleine schaal zie ik hier in Amersfoort al veel goeds gebeuren. Ik werk elke dag in de stad letterlijk aan de stad, als ondernemer, projectontwikkelaar en bouwer. Enkele van de grote problemen die ik net noemde. Individualisering en overbevolking. Dat zijn hier in onze eigen stad ook relevante thema’s die ik dagelijks tegenkom. De een zegt: We moeten groeien, de ander zegt: Nee dat moeten we niet. Prima zegt de een, maar niet in mijn achtertuin. Ik wil. Ik wil zegt de ander. Oh, hij wil ook iets? Zegt de een. Ja, nou en, ik wil dat niet.

Echte samenwerking lijkt daarin vaak nog ver te zoeken, er wordt veel gehandeld vanuit eigen belang. Dat lijkt de mores van vandaag, individualistisch. Maar gelukkig: niets is wat het lijkt. We zien daar de laatste tijd een hele positieve verandering op gang komen.

Vanuit mijn werk ben ik bijvoorbeeld betrokken bij de ontwikkeling van Samenwerkingstafels. Waarin op basis van gedeelde waarden door alle relevante stakeholders gewerkt wordt aan kaders voor ontwikkelingen van locaties en gebieden in onze stad.

Daar is heel veel moed voor nodig van alle betrokkenen en die moed is er dus in onze stad. De essentie van samenwerken is namelijk water bij de wijn doen. En zolang wij zelf van water geen wijn kunnen maken, moeten politici vertrouwen ontwikkelen voor processen waarbij ze zelf niet aanzitten, moeten omwonenden accepteren dat de stad meer belangen heeft dan alleen dat van hunzelf, moeten bouwers en ontwikkelaars soms gewoon met wat minder genoegen nemen. Moeten overheidsmedewerkers (ik vind ambtenaren zo’n rotwoord) die gewend zijn om te sturen op wat mag, leren om te sturen op wat kan. Omdat belanghebbenden dat zo willen en omdat dat beter is voor de stad.

Ik zie dat deze groep welwillenden groeit. Daarom heb ik ook het volste vertrouwen dat samenwerking tussen gemeente, stad en markt de komende tijd een vlucht gaat nemen.